Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για την κατάσταση του νερού

Τα ευρωπαϊκά ύδατα γίνονται πιο καθαρά, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες προκλήσεις.

Παρά την πρόοδο στη βελτίωση της ποιότητας των ευρωπαϊκών λιμνών, ποταμών, παράκτιων υδάτων και υπογείων υδάτων, η ρύπανση, οι δομές όπως τα φράγματα και η υπερβολική άντληση παραμένουν κορυφαίες απειλές για τη μακροπρόθεσμη υγεία τους.

Η μεγάλη πλειοψηφία των υδάτινων σωμάτων της Ευρώπης εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται στον ελάχιστο στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για «καλή κατάσταση», σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος σχετικά με την κατάσταση του νερού.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων, βελτιώνοντας την επεξεργασία των λυμάτων και μειώνοντας την απορροή ρύπων από τις γεωργικές εκτάσεις, σύμφωνα με την έκθεση ΕΟΠ «Τα ευρωπαϊκά ύδατα – αξιολόγηση του καθεστώτος και των πιέσεων 2018». Έχουν επίσης ληφθεί μέτρα για να καθίστανται φραγμοί τα μεταναστευτικά ψάρια και να αποκατασταθούν τα υποβαθμισμένα υδρόβια οικοσυστήματα.

Ενώ η Ευρώπη των υπόγειων υδάτινων όγκων, όπως υδροφορείς, είναι καλά στην υγεία τους, στις περισσότερες περιπτώσεις, μόνο το 40% των παρακολουθούμενων λίμνες, ποτάμια, εκβολές ποταμών και παράκτια ύδατα επιτευχθεί η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα της ελάχιστης «καλή» ή «υψηλή» οικολογικής κατάστασης κατά τη διάρκεια του 2010 -2015, σύμφωνα με την έκθεση. Η τελευταία αξιολόγηση του ΕΟΠ το 2012 έδειξε παρόμοιο επίπεδο υδάτινων όγκων που ανταποκρίνονται σε «καλή» ή «υψηλή» οικολογική κατάσταση. Η αξιολόγηση του ΕΟΠ εξέτασε επίσης την ποσοτική κατάσταση και την υπερβολική άντληση των υπόγειων υδάτων της Ευρώπης καθώς και τη συνολική χημική κατάσταση των υδατικών συστημάτων.

Η έκθεση του ΕΟΠ παρέχει επικαιροποιημένο έλεγχο υγείας σε περισσότερους από 130.000 οργανισμούς επιφανειακών και υπόγειων υδάτων που παρακολουθούνται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, βάσει των δεδομένων που συλλέχθηκαν και αναφέρθηκαν από περισσότερα από 160 αποκαλούμενα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών που καλύπτουν την περίοδο 2010 έως 2015.

«Χάρη στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα ύδατα στα κράτη μέλη, η ποιότητα των γλυκών υδάτων της Ευρώπης βελτιώνεται σταδιακά, αλλά πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερα προτού όλες οι λίμνες, τα ποτάμια, τα παράκτια ύδατα και τα υπόγεια ύδατα βρίσκονται σε καλή κατάσταση.

Η αντιμετώπιση της ρύπανσης από τη γεωργία, τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά απαιτεί από κοινού προσπάθειες όλων των χρηστών νερού σε όλη την Ευρώπη », δήλωσε ο κ. Karmenu Vella, Επίτροπος της ΕΕ για το Περιβάλλον, τις Θαλάσσιες Υποθέσεις και την Αλιεία.

«Πρέπει να αυξήσουμε τις προσπάθειές μας για να διασφαλίσουμε ότι τα νερά μας είναι τόσο καθαρά και ανθεκτικά όσο θα έπρεπε – η ευημερία μας και η υγεία των ζωτικών μας θαλάσσιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων εξαρτώνται από αυτό. Αυτό είναι κρίσιμο για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των υδάτων μας και για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων μας να ζούμε καλά μέσα στα όρια του πλανήτη μας», δήλωσε ο Hans Bruyninckx, Εκτελεστικός Διευθυντής του ΕΟΠ.

Η αξιολόγηση των υδάτων του ΕΟΧ είναι η δεύτερη από το 2012. Η γνώση των υδάτων της Ευρώπης έχει αυξηθεί σημαντικά από τότε, παρέχοντας καλύτερη κατανόηση του καθεστώτος, των προβλημάτων που οδηγούν στην αποτυχία στην επίτευξη «καλής κατάστασης» και των μέτρων που εφαρμόζονται για τη βελτίωση.

Η έκθεση του ΕΟΠ συμπληρώνει μια επικείμενη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θα αξιολογήσει σε ποιο βαθμό τα κράτη μέλη συμμορφώνονται με την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα. Η παρούσα οδηγία καθορίζει ένα πλαίσιο για τον τρόπο αξιολόγησης, διαχείρισης, προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας των υδάτων σε όλη την ΕΕ. Απαιτεί από τα κράτη μέλη να εκπονούν Σχέδια Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής Ποταμών (RBMP) καθώς και ένα Πρόγραμμα Μέτρων για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων.

Ποσοστό των επιφανειακών υδάτινων όγκων σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση από τις περιοχές λεκάνης απορροής ποταμού

Σημείωση: Ποσοστό βάσει γνωστής οικολογικής κατάστασης ή δυναμικού (χωρίς άγνωστη κατάσταση). Απαιτείται προσοχή κατά τη σύγκριση των αποτελεσμάτων μεταξύ των κρατών μελών, καθώς τα αποτελέσματα μπορούν να επηρεαστούν σημαντικά από τη μεθοδολογία που εφαρμόζουν τα επιμέρους κράτη μέλη.

Άλλα βασικά ευρήματα

  • Σε σύγκριση με τα επιφανειακά ύδατα, οι πηγές υπογείων υδάτων έχουν γενικά την καλύτερη κατάσταση. Καλή χημική κατάσταση έχει επιτευχθεί για το 74% της περιοχής των υπογείων υδάτων, ενώ το 89% της περιοχής έχει επιτύχει καλή ποσοτική κατάσταση. Οι λόγοι για τους οποίους δεν πληρούνταν οι ελάχιστοι στόχοι οφειλόταν κυρίως στη μόλυνση των νερών από τη γεωργική απορροή, στην είσοδο αλατιού και στη διάβρωση επικίνδυνων χημικών ουσιών από μολυσμένους τόπους (π.χ. βιομηχανικές περιοχές, περιοχές εξόρυξης ή αποθήκευση αποβλήτων).
  • Η Βόρεια Σκανδιναβία, το βόρειο Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία) και η Εσθονία, καθώς και η Σλοβακία, η Ρουμανία και πολλές περιοχές λεκάνης απορροής ποταμού στην περιοχή της Μεσογείου παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό επιφανειακών υδάτινων σωμάτων σε υψηλή ή καλή οικολογική κατάσταση. Αντίθετα, πολλές από τις κεντρικές ευρωπαϊκές λεκάνες απορροής ποταμών, με υψηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα και εντονότερη γεωργία, δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των υδάτινων σωμάτων δεν επιτυγχάνει καλή οικολογική κατάσταση.
  • Μόνο το 38% των ελεγχόμενων λιμνών, ποταμών και άλλων επιφανειακών υδάτινων σωμάτων βρίσκονται σε καλή χημική κατάσταση – με συγκεντρώσεις ρύπων που δεν υπερβαίνουν τα περιβαλλοντικά ποιοτικά πρότυπα της ΕΕ.
  • Στα περισσότερα κράτη μέλη, μερικές ουσίες ευθύνονται για την κακή χημική κατάσταση, η πιο συνηθισμένη είναι ο υδράργυρος. Αφού χρησιμοποιείται ευρέως σε θερμόμετρα, μπαταρίες και χρώματα, ο υδράργυρος συνεχίζει να βρίσκεται σε δείγματα νερού, ακολουθούμενο από κάδμιο, το οποίο χρησιμοποιείται σε φωσφορικά λιπάσματα και στην παραγωγή μετάλλων.
  • Η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα και τα RBMPs έχουν βελτιώσει σημαντικά τη διαχείριση των υδάτων σε όλη την ΕΕ. Πολλά κράτη μέλη έχουν επενδύσει σε καλύτερα προγράμματα οικολογικής και χημικής παρακολούθησης, με περισσότερες περιοχές παρακολούθησης, αξιολογούνται περισσότερα ποιοτικά στοιχεία και αναλύονται περισσότερα χημικά. Αυτό έχει οδηγήσει σε αυξημένη διαθεσιμότητα πληροφοριών και παρέχει πολύ καλύτερη κατανόηση της κατάστασης και των πιέσεων. Η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα κατέβαλε επίσης σημαντική προσπάθεια σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ για τη μείωση των πηγών ρύπανσης από τη γεωργία, τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά, καθώς και με μια πιο φυσική ροή ποταμών και την άρση των εμποδίων στη μετανάστευση των ψαριών, προστασία από τις πλημμύρες.

Στόχος της ΕΕ για την ποιότητα του νερού

Η επίτευξη καλής κατάστασης προϋποθέτει την τήρηση ορισμένων προτύπων για την οικολογία, τη χημεία και την ποσότητα των υδάτων. Η οικολογική κατάσταση είναι ο καλύτερος γενικός δείκτης για το πόσο υγιές είναι ένα σώμα νερού. Λαμβάνει υπόψη το πώς η ρύπανση, η υποβάθμιση των οικοτόπων, η κλιματική αλλαγή και άλλες πιέσεις όπως ο αριθμός των ανθρωπογενών φραγμάτων επηρεάζουν την ποιότητα του νερού.

Οι κορυφαίες πιέσεις που παρεμποδίζουν την πρόοδο στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ περιλαμβάνουν εμπόδια όπως τα φράγματα, την αποκατάσταση της γης και τον κανναβισμό, τα οποία αλλάζουν τη ροή ποταμών ή ροών. η ρύπανση από διάχυτη πηγή όπως η απορροή από τις εκμεταλλεύσεις · και ρύπανση σημειακής προέλευσης, όπως η απόρριψη λυμάτων από υπονόμους.

Οι κύριες επιπτώσεις στα επιφανειακά υδάτινα σώματα είναι ο εμπλουτισμός των θρεπτικών ουσιών, η χημική ρύπανση και οι τροποποιημένοι οικοτόποι λόγω μορφολογικών μεταβολών.
Η παρακολούθηση και η υποβολή εκθέσεων είναι τα κύρια εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την ταξινόμηση της υγείας των υδάτων της ΕΕ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ ορίζουν το καθεστώς που βασίζεται σε μια κλίμακα από υψηλή, καλή και μέτρια έως κακή και κακή κατάσταση για τα επιφανειακά ύδατα και δύο κατηγορίες, καλές ή κακές, για τα υπόγεια ύδατα.

Η παρακολούθηση αποσκοπεί στην παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων για τον καθαρισμό των υδάτινων σωμάτων και την επίτευξη του στόχου «καλής κατάστασης» της ΕΕ.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ βρίσκονται επί του παρόντος στον δεύτερο κύκλο παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων (2015-2021) βάσει της οδηγίας πλαισίου της ΕΕ για τα ύδατα. Ο γύρος αυτός περιλαμβάνει 89.000 ποτάμια, 18.000 λίμνες, 13.000 υπογείων υδάτων και 3.600 παράκτια ύδατα και εκβολές ποταμών.

Η αναφορά από την Ελλάδα, την Ιρλανδία, τη Λιθουανία και από τμήματα της Ισπανίας δεν μπορούσε να συμπεριληφθεί στην έκθεση.

 




x

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας αποδέχεστε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την Πολιτική Cookie.

ΑΠΟΔΟΧΗ ΑΡΝΟΥΜΕ Κέντρο απορρήτου Ρυθμίσεις απορρήτου Μάθετε περισσότερα σχετικά με την πολιτική Cookie