Εκτροφή Πουλερικών-Παραγωγή Αυγών Κατανάλωσης

Η αυγοπαραγωγός πτηνοτροφία αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον αναπτυγμένους και καλά οργανωμένους κλάδους της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Δ/νσης Αγροτικής Στατιστικής & Τεκμηρίωσης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων τα παραγόμενα στην Ελλάδα αυγά για ανθρώπινη κατανάλωση καλύπτουν σε ποσοστό περίπου 88,3% τη ζήτηση σε εθνικό επίπεδο.

Η ετήσια παραγωγή αυγών για κατανάλωση το 2016 εκτιμάται ότι ανήλθε περίπου στα 1.629 εκ αυγά, εκ των οποίων το 73,3% δηλαδή περίπου 1.194 εκ αυγά υπολογίζεται ότι προέρχεται από συστηματικές μονάδες εκτροφής και το υπόλοιπο από τη χωρική πτηνοτροφία.

Η παραγωγή αυγών συστηματικής εκτροφής πραγματοποιείται από περίπου 649 επιχειρήσεις κατανεμημένες σχεδόν σε όλη τη χώρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι 13 μόλις από αυτές παράγουν περίπου το 41% των συνολικά παραγομένων αυγών στην Ελλάδα.

Σε ό,τι αφορά τους τρόπους εκτροφής των ορνίθων το 37,3% περίπου των επιχειρήσεων ακολουθούν το συμβατικό σύστημα εκτροφής (σε κλωβοστοιχίες) ενώ το υπόλοιπο 62,7% τα εναλλακτικά συστήματα (28,1% ως αχυρώνες, 30,9% ως ελευθέρας βοσκής και 3,7% ως βιολογικά).

Σε ό,τι αφορά στους εκτρεφόμενους πληθυσμούς, από το σύνολο των περίπου 4,5 εκ. ορνίθων αυγοπαραγωγής που διατηρούνται, το 81% εκτρέφονται σε κλωβοστοιχίες και μόλις το 19 % περίπου στα υπόλοιπα συστήματα εκτροφής (11% ως αχυρώνες, 5% ως ελευθέρας βοσκής και 3% ως βιολογικά).

Η χωροταξική κατανομή της παραγωγής αυγών καθώς και αυτή των μονάδων εκτροφής ορνίθων αυγοπαραγωγής παρουσιάζεται στους πίνακες που ακολουθούν.

Πριν δραστηριοποιηθεί κάποιος στον τομέα της αυγοπαραγωγού πτηνοτροφίας, θα πρέπει να έχει φροντίσει να ενημερωθεί για τις ιδιαιτερότητες των εκτροφών αυτού του τύπου, τα τυχόν προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει και το κόστος του όλου εγχειρήματος είτε αυτό αφορά στην έναρξη της δραστηριότητας (κόστος εγκαταστάσεων, εξοπλισμού) είτε στο λειτουργικό κόστος (κόστος ζωοτροφών, ζωικού κεφαλαίου, εμβολίων κλπ).

Επίσης ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη διάθεση του παραγομένου προϊόντος.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας αυτής και εφόσον αποφασίσει κάποιος ότι είναι σε θέση να αναλάβει το επιχειρηματικό ρίσκο, θα πρέπει να φροντίσει για την έκδοση άδειας εγκατάστασης για την πτηνοτροφική του μονάδα.

Πριν την έναρξη της διαδικασίας της αδειοδότησης επίσης θα πρέπει να έχει αποφασίσει τόσο το μέγεθος της εκτροφής, τον τύπο (συμβατικό ή εναλλακτικό σύστημα εκτροφής) όσο και την πιθανότητα μελλοντικής επέκτασης της.

ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ

Οι πτηνοτροφικές μονάδες όπως και κάθε άλλη κτηνοτροφική εκμετάλλευση θα πρέπει να βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως, σε έκταση οπού, βάση των εκάστοτε όρων χρήσης γης, επιτρέπεται η κτηνοτροφία.

Επιπλέον αυτού, θα πρέπει να διαθέτουν άδεια εγκατάσταση. Η άδεια αυτή εκδίδεται από τη Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής της οικείας Περιφερειακής Ενότητας.

Η όλη διαδικασία έκδοσης της άδεια καθώς και τα απαιτούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά καθορίζεται στο άρθρο 6 του Ν. 4056/2012 (ΦΕΚ 52/Α/2012) όπως τροποποιείται και ισχύει.

Ένα από τα δικαιολογητικά τα οποία μπορεί να απαιτηθούν κατά την έκδοση της άδειας εγκατάστασης είναι η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Με την υπ’ αρίθμ. 65150/1780 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΦΕΚ 3089/Β/4-12-2013), (Παράρτημα VII, Ομάδα 7η -Πτηνοκτηνοτροφικές εγκαταστάσεις) κατηγοριοποιούνται οι πτηνοτροφικές μονάδες ως προς τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και την υποχρέωσή τους στην έκδοση απόφασης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Η κατηγοριοποίηση αυτή φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί.

Οι μονάδες εκτροφής πουλερικών προκειμένου να αδειοδοτηθούν θα πρέπει να τηρούν ελάχιστες αποστάσεις από οικισμούς, ποτάμια, δρόμους, ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και άλλους χώρους ενδιαφέροντος όπως αυτοί αναφέρονται στο Παράρτημα του άρθρου 20 του Ν.4056/2012 (ΦΕΚ 52/ΑΔ/2012).

Οι αποστάσεις αυτές καθορίζονται ανάλογα με το είδος της μονάδας και το μέγεθός της, βάση του ισοδύναμου ζώου όπως αυτό ορίζεται στην απόφαση 65150/1780/2013 (ΦΕΚ 3089/Β/2013).

Κάποιοι επιπλέον περιορισμοί σχετικά με τις αποστάσεις που πρέπει να τηρούν οι μονάδες εκτροφής πουλερικών από άλλες πτηνοτροφικές μονάδες, εκκολαπτήρια, σφαγεία κλπ αναφέρονται στο άρθρο 4 του ΠΔ 224/1998 (ΦΕΚ 175/Α/1998).

Πέρα από την έκδοση άδειας εγκατάστασης ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να εγγραφεί στο σχετικό μητρώο που τηρείται στο τμήμα Κτηνιατρικής της οικείας Δ/νσης Αγροτικής Ανάπτυξης & Κτηνιατρικής, έτσι ώστε να πάρει τον κωδικό παραγωγού βάση της οδηγίας 2002/4/ΕΚ.

Ο κωδικός αυτός είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται πάνω σε όλα τα αυγά που τίθενται στο εμπόριο.

Επίσης, βάση των άρθρων 60 και 63 παρ. 8 του νόμου 4235/2014 (ΦΕΚ 32/Α/2014) υποχρεούται να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες ιδιώτη κτηνίατρου ως «Κτηνίατρο εκτροφής».

Με την υπ. αριθμό 816/156798 απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων καθορίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής του θεσμού του «κτηνιάτρου εκτροφής» στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, ΦΕΚ 3385/Β/2014.

Επιπλέον ο εκτροφέας πουλερικών ως κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να εγγραφεί στο μητρώο αγροτών και αγροτικών εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) σύμφωνα με το Ν.3874/2010 (ΦΕΚ 151/Α/2010).

Η εγγραφή στο μητρώο αυτό πραγματοποιείται μέσω του διαδικτυακού τόπου του ΟΠΕΚΕΠΕ (www.opekepe.gr).

ΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Οι κτηριακές εγκαταστάσεις που θα χρησιμοποιηθούν για την στέγαση των πουλερικών, θα πρέπει κατά περίπτωση είτε να διαθέτουν οικοδομική άδεια είτε να είναι κατασκευασμένες σύμφωνα με εγκεκριμένο τύπο κτηνοτροφικών στεγάστρων με σκελετό θερμοκηπίου είτε να μπορεί να χαρακτηριστούν ως πρόχειρα καταλύματα σύμφωνα με το νόμο 4056.

Σχετικά με τα κτηνοτροφικά στέγαστρα με σκελετό θερμοκηπίου ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί από το Κέντρο Ελέγχου Γεωργικών Κατασκευών (τηλ. 2310 991786/998741).

Κατά την κατασκευή των κτηριακών αυτών εγκαταστάσεων θα πρέπει να τηρούνται όσα ορίζονται στο ΠΔ 374 (ΦΕΚ 251/Α/2001) σχετικά με την προστασία των ζώων στα εκτροφεία.

Επιπρόσθετα κατά την κατασκευή θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των πτηνών σε φωτισμό, αερισμό και καθαριότητα, να ληφθεί πρόβλεψη τρόπου απομάκρυνσης της παραγόμενης κοπριάς καθώς και η εφαρμογής των απαιτούμενων μέτρων βιοασφάλειας.

Επίσης θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα σχετικά με την διαχείριση των παραγομένων ζωικών υποπροϊόντων (κοπριάς και πτωμάτων) όπως ορίζει η σχετική νομοθεσία για τα ζωικά υποπροϊόντα (Καν. 1069/2009).

Σε ότι αφορά την διαχείριση της παραγομένης κοπριάς θα πρέπει η μονάδα εκτροφής να διαθέτει κοπροσωρό, όπως αυτή περιγράφεται στον κώδικα ορθής γεωργικής πρακτικής απόφαση 1420/82031 (ΦΕΚ 1709/Β/2015)

(Κτηνοτροφικά απόβλητα άρθρο 6 Παράρτημα Ι).

Ειδικότερα στην περίπτωση των ωοτόκων ορνίθων θα πρέπει επιπλέον να τηρούνται οι απαιτήσεις της οδηγίας 1999/74/ΕΚ (όπως ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με το ΠΔ 216/2003 ΦΕΚ 181/Α/2003).

Στην περίπτωση που η εκτροφή πραγματοποιείται σε κλωβούς αυτοί θα πρέπει να είναι «διευθετημένοι – εμπλουτισμένοι» με τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στο άρθρο 6 της οδηγίας. Στην περίπτωση των εναλλακτικών συστημάτων θα πρέπει να τηρούνται όσα αναφέρονται στο πίνακα που ακολουθεί.

Επιπρόσθετα, για τα συστήματα εκτροφής που επιτρέπουν στις ωοπαραγωγές όρνιθες να μετακινούνται μεταξύ διαφόρων επιπέδων θα πρέπει:

α) ο αριθμός των επάλληλων επιπέδων να περιορίζεται σε 4,

β) το ελεύθερο ύψος μεταξύ επιπέδων να είναι τουλάχιστον 45 εκ, γ) ο εξοπλισμός τροφής και ποτίσματος να είναι τοποθετημένος Εκτροφή Πουλερικών για Παραγωγή Αυγών Κατανάλωσης κατά τέτοιο τρόπο ώστε όλες οι όρνιθες να έχουν την ίδια πρόσβαση και

δ) τα επίπεδα να διαρρυθμίζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε τα περιττώματα να μην μπορούν να πέσουν στα κατώτερα επίπεδα.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΥΓΟΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Στην περίπτωση που κάποιος ενδιαφέρεται για την εκτροφή ορνίθων αυγοπαραγωγής βάση του βιολογικού τρόπου εκτροφής, πέρα των προαναφερθέντων, θα πρέπει να τηρεί όλα όσα ορίζονται στα άρθρα 10, 12 και στο Παράρτημα III του Καν. (ΕΚ) 889/2008 για την βιολογική γεωργία.

Κάποιες από τις απαιτήσεις του κανονισμού αυτού σχετικές με τις εγκαταστάσεις παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί.

Επιπλέον θα πρέπει να γνωρίζει ότι δεν θα έχει την δυνατότητα να παράγει παράλληλα αυγά άλλων συστημάτων εκτροφής (κλωβοστοιχίας, αχυρώνα ή ελευθέρας βοσκής).

Στην συνέχεια ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να πιστοποιήσει την μονάδα εκτροφής ως προς τον βιολογικό τρόπο παραγωγής.

Η πιστοποίηση αυτή λαμβάνεται από εγκεκριμένο από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, οργανισμούς ελέγχου και πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής.

Τα στοιχεία των οργανισμών αυτών είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ.

ΖΩΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Ο έκαστος εκτροφέας μπορεί να προμηθευτεί το απαιτούμενο ζωικό κεφάλαιο για την εκμετάλλευση του είτε ως νεοσσό 1 ημέρας είτε ως πουλάδα 15 εβδομάδων.

Η επιλογή της ηλικίας των πτηνών εξαρτάται από τους υπάρχοντες χώρους, την ύπαρξη του απαιτούμενου εξοπλισμού, την ύπαρξη της απαιτούμενης τεχνογνωσίας για την εκτροφή κλπ.

Η προμήθεια μπορεί να γίνει από τις υπάρχουσες εκκολαπτικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, από εμπόρους ή με απευθείας εισαγωγή από το εξωτερικό.

Στοιχεία για τις εκκολαπτικές επιχειρήσεις που έχουν λάβει διακριτικό αριθμό σύμφωνα με τον Καν. (ΕΚ) 617/2008 βρίσκεται στον ιστότοπο του ΥΠΑΑΤ.

Τα κυριότερα υβρίδια ορνίθων αυγοπαραγωγικής κατεύθυνσης που διατίθενται στην αγορά είναι τα LOHMANN, HY LINE, ISA, SHAVER, TETRA-SL, HARCO, BABCOCK, κ.λπ.

Πολλά από αυτά τα υβρίδια είναι καταλληλότερα για εναλλακτικά συστήματα εκτροφής μικρής κλίμακας και για την χωρική πτηνοτροφία παρά για τις εντατικές εκτροφές.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η διατροφή των πτηνών βασίζεται στην χορήγηση φυράματος το οποίο μπορεί να περιέχει δημητριακούς καρπούς, σογιάλευρο, ηλιάλευρο, φυτρόπιτα, πίτυρα, φυτικά έλαια, ανόργανα συστατικά (μαρμαρόσκονη, φωσφορικά άλατα), βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, αμινοξέα κ.λπ.

Η σύσταση του φυράματος πρέπει να είναι ισορροπημένη και σύμφωνα με τις ανάγκες των πτηνών σε θρεπτικά συστατικά ανάλογα με την ηλικία τους και το στάδιο ανάπτυξής τους.

Κάθε υβρίδιο συνοδεύεται από οδηγό εκτροφής στον οποίο πέρα από τα παραγωγικά του χαρακτηριστικά αναφέρονται και οι απαιτήσεις του σε θρεπτικά συστατικά ανά ηλικία.

Οι οδηγίες αυτές μπορούν να αναζητηθούν μέσω των ιστοσελίδων των υβριδίων αυτών.

Το χορηγούμενο στα πτηνά φύραμα μπορεί να το προμηθεύεται ο ενδιαφερόμενος από τις εταιρίες παραγωγής ζωοτροφών είτε εξ ολοκλήρου, είτε ως συμπύκνωμα το οποίο θα «αραιώνει» με την απαιτούμενη ποσότητα δημητριακών καρπών, σόγιας κ.λπ.

Επίσης μπορεί να προμηθεύεται μεμονωμένα τις απαιτούμενες αμύλες και να το παράγει μόνος του.

Στις δύο τελευταίες περιπτώσεις πρέπει να τηρεί τα όσα ορίζονται από τον Καν.(ΕΚ) 183/2005 σχετικά με την υγιεινή των ζωοτροφών και την ΚΥΑ 340668/2008 ΦΕΚ 2422/Β/2008 καθώς και να έχει λάβει των απαιτούμενο κωδικό εγγραφής ή έγκρισης από τη Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής της οικείας περιφερειακής ενότητας.

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ

Κατά την διάρκεια της εκτροφής των ορνίθων ο εκτροφέας πέρα των άλλων θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή και στα παρακάτω:

Ποιότητα ζωικού κεφαλαίου: Τα πουλιά θα πρέπει να είναι ομοιόμορφα, ζωηρά και εμβολιασμένα με τα απαιτούμενα εμβόλια, προερχόμενα από αξιόπιστο προμηθευτή.

Εμβολιασμοί: Πρέπει να πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι κατά περίπτωση εμβολιασμοί στον ενδεδειγμένο χρόνο,με τον ενδεδειγμένο τρόπο και συχνότητα.

Τα χρησιμοποιούμενα εμβόλια πρέπει να έχουν αποθηκευθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός να έχει ελέχθη και απολυμανθεί.

Διατροφή: Οι χρησιμοποιούμενες ζωοτροφές θα πρέπει να είναι καλής ποιότητας από υγειονομικής άποψης και η σύνθεση του φυράματος ισορροπημένη και σύμφωνη με τις ανάγκες των πτηνών σε θρεπτικά συστατικά.

Συνθήκες εκτροφής: Οι συνθήκες που επικρατούν στην εκτροφή (φωτισμός, αερισμός, υγρασία) θα πρέπει να είναι αυτές που εξασφαλίζουν την βέλτιστη έκπτυξη των γενετικών χαρακτηριστικών των πτηνών σύμφωνα με τον οδηγό εκτροφής του υβριδίου.

Εξοπλισμός πτηνοτροφείου: Ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός (ταΐστρες, ποτίστρες, φωλιές, ανεμιστήρες, σύστημα φωτισμού, συστήματα υδρόψυξης κλπ) θα πρέπει να είναι επαρκής σε αριθμό, να διατηρείται καθαρός και να λειτουργεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή του.

Τήρηση μέτρων υγιεινής: Θα πρέπει να τηρούνται όλα τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής (μυοκτονίες, απολυμάνσεις, απεντομώσεις, αποφυγή σημείων μολύνσεων -στάσιμα νερά κ.λπ.) στο χώρο εκτροφής, παρασκευής ζωοτροφών, συλλογής και συσκευασίας αυγών και γενικά σε όλους τους χώρους της εκμετάλλευσης.

Ημερήσια απομάκρυνση απωλειών.

Επιθεωρήσεις:

Τόσο το ζωικό κεφάλαιο όσο και ο μηχανολογικός εξοπλισμός θα πρέπει να επιθεωρούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Με τον τρόπο αυτό μπορεί να αποφευχθεί

α) σπατάλη τροφών λόγω μη σωστής λειτουργίας του συστήματος ταΐσματος,

β) έλλειψη νερού ή διαρροές λόγω μη σωστής λειτουργίας της τροφοδοσίας του πτηνοτροφείου με νερό και

γ) να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν εγκαίρως μολυσματικές ασθενειών.

Τήρηση μητρώων – ιστορικού εκτροφής.

Τήρηση μητρώου φαρμακευτικής αγωγής

ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΓΩΝ

Τα αυγά που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση πρέπει να είναι ωοσκοπημένα και να αναγράφουν τον κωδικό παραγωγού.

Η ωοσκόπηση τους μπορεί να γίνει σε υφιστάμενα ωοσκοπικά κέντρα μετά από συμφωνία.

Στην περίπτωση που ο εκτροφέας θέλει να ωοσκοπεί και να συσκευάζει τα αυγά που παράγει μόνος του, τότε θα πρέπει να προβεί στην κατασκευή και εξοπλισμό του απαιτούμενου χώρου σύμφωνα με τους Καν. (ΕΚ) 589/2008 (άρθρο 5), 852/2004 (Παράρτημα ΙΙ) και τον Καν. (ΕΚ) 853/2004.

Δείτε περισσότερα

 




x

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας αποδέχεστε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την Πολιτική Cookie.

ΑΠΟΔΟΧΗ ΑΡΝΟΥΜΕ Κέντρο απορρήτου Ρυθμίσεις απορρήτου Μάθετε περισσότερα σχετικά με την πολιτική Cookie